Ontdek de kracht van simpele handelingen
Als je peuter vrolijk bellen blaast in de tuin of geniet van een worteltje, lijkt het gewoon spel en eten. Maar wist je dat er veel meer aan de hand is?
De tong, lippen, wangen en kaakspieren werken continu samen, niet alleen voor eten en praten, maar ook voor de groei van het gezicht en het gebit. Het leggen van een stevige basis gebeurt voornamelijk in de peuter- en kleuterjaren.
Veel ouders richten zich vooral op rechte tanden en een duidelijke spraak, wat begrijpelijk is. Maar de functie van de mond begint eigenlijk nog eerder. Hoe een kind eet, ademt, kauwt, slikt en zijn tong gebruikt, heeft invloed op de ontwikkeling van de kaken en daarmee op de vorm van het gezicht.
De cruciale rol van de tong
De tong wordt vaak gezien als een noodzakelijke spier voor eten en praten, maar heeft nog een belangrijke functie. In rust hoort de tong tegen het gehemelte te liggen, wat een lichte, constante druk creëert die helpt bij de brede en symmetrische ontwikkeling van de bovenkaak.
Als een kind veel door de mond ademt of de tong laag in de mond houdt, mist het deze natuurlijke ondersteuning. Dit kan leiden tot een smallere groei van de bovenkaak, waardoor er minder ruimte is voor tanden en kiezen. De gezichtsontwikkeling kan hierdoor ook beïnvloed worden, wat zich kan uiten in een langer en smaller gezicht of een minder goed ontwikkelde onderkaak. Functionaliteit en groei gaan dus hand in hand.
Waarde van goed kauwen
Hoewel kauwen normaal lijkt, eten veel kinderen tegenwoordig vooral zachte voeding. Het regelmatig aanbieden van voeding die echt gekauwd moet worden, is essentieel voor de mondontwikkeling.
Kauwen activeert de kaakspieren en geeft belangrijke groeiprikkels aan de kaken. Denk aan voedingsmiddelen zoals appels, komkommers, paprika's of stevige broodkorsten. Probeer bijvoorbeeld eens om een hele appel aan te bieden in plaats van in stukjes. Het afhappen vraagt meer van de lippen, tong en kaakspieren en is daarmee een goede oefening voor de mond. Kauwen kan worden gezien als de krachttraining voor de mond.
Spelenderwijs mondfitness
Naast kauwen dragen ook blazen en zuigen bij aan de ontwikkeling van de mondspieren. Door bellen te blazen, pluis weg te blazen of met een rietje te drinken, worden de lippen, wangen en tong op een speelse manier getraind.
Voor kinderen is dit leuk, terwijl het voor de mondspieren een waardevolle training is. Kleine signalen kunnen veel onthullen. Soms geven kinderen zelf al aan dat extra aandacht voor de mondfunctie nodig is, bijvoorbeeld door een open mond in rust, veel mond ademen, snurken, regelmatig kwijlen of moeite met kauwen. Ook spraakproblemen kunnen wijzen op problemen met de manier waarop de mondspieren samenwerken.
Meer dan alleen tanden
Een logopedist gespecialiseerd in Oro-Myofunctionele Therapie (OMFT) kijkt niet alleen naar spraak, maar ook naar ademhaling, tongpositie, slikken en de ontwikkeling van gezicht en kaken. Hierbij wordt vaak samengewerkt met tandheelkundige professionals, waaronder tandartsen, orthodontisten, mondhygiënisten en KNO-artsen. Soms kan zelfs een osteopaat worden betrokken als houding of bewegingspatronen een rol lijken te spelen. Gezond mondgedrag is een complex geheel.
De sleutel tot gezond mondgedrag begint vaak bij de basis: een kind dat leert ademen, zuigen, kauwen en blazen op de juiste manier, zoals het lichaam bedoeld heeft.
Vind een OMFT-gespecialiseerde logopedist bij jou in de buurt op: OMFT.info/therapeut-vinden
